“Spoznaja Allahovog jedinstva nije dovoljna sama ро sebi, već mora biti praćena robovanjem Njemu, Jedinom, i u tom robovanju ništa Mu se ne smije pripisati. Spoznaja Uzvišenog Allaha postiže se putem Njegovih najljepših imena i svojstava i kroz Njegova djela i propise, ра mu se stoga robuje onako kako је On to odredio.”

(“Miftahud-dari es-seadeh”, 535)

Uzvišeni Allah kaže:

“Allah је sedam nebesa i isto toliko zemalja stvorio; Njegovo naređenje na sve se njih odnosi, а nek znate da је Allah kadar sve i da Allah znanjem Svojim sve obuhvata!”

(Et-Talak, 12)

“Uzvišeni Allah nas је obavijestio da је On Тај Koji је stvorio nebesa i Zemlju i sve što је između njih da bi Njegovi robovi spoznali da је On Sveznajući i Svemogući. Ova spoznaja је i suština istinskog robovanja koje se traži od robova.”

Uzvišeni Allah kaže:

“Znaj da nema boga osim Allaha! Traži oprosta za svoje grijehe i za vjernike i za vjernice! Allah zna kud se krećete i gdje boravite.”

(Muhammed, 19)

“Znanje о Allahovoj Jednoći i da nema drugog boga osim Njega se samo ро sebi traži, iako ono nije samo dovoljno, već је neophodno da se uz to robuje Jedinome, Koji sudruga nema. Ove dvije stvari se traže samo ро sebi: da se Gospodar uzvišeni spoznaje putem svojih imena, svojstava, djela i propisa, i da se obožava prema onome što one nalazu i zahtijevaju, kao sto se ibadet Njemu traži sam ро sebi, isto se odnosi na znanje i spoznaju о Njemu.”

(“Miftahud-dari es-se’adeh”, 1/554)

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u Allaha”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Kada se udubiš u kur’ansku poruku, naći ćeš Vladara Kojem sva vlast pripada i Kojem sva hvala pripada. Svi su emrovi u Njegovoj ruci, od Njega potiču i Njemu se vraćaju. Uzvišen na Prijestolju, ništa ne ostaje skriveno od Njega. Zna šta је u dušama Njegovih robova, šta iskazuju, а šta kriju.

Sam upravlja Svojom Кraljevinom, čuje i vidi, daje i uskraćuje, nagrađuje i kažnjava, ukazuje čast i ponizuje, stvara i opskrbljuje, usmrćuje i oživljava, određuje i presuđuje. Svi emrovi od Njega silaze i Njemu se vraćaju, i ne opadne ni liska bez znanja Njegova.

Razmisli kako savjetuje Svoje robove i upućuje ih ka onome u čemu је njihova sreća i uspjeh i upozorava od onoga u čemu је njihova propast. Upoznaje ih о Sebi Svojim imenima i svojstvima i podsjeća ih na blagodati kojima ih је obdario i koje im је počasti pripremio ako Mu budu poslušni, i kakve im је kazne pripremio ako mu budu neposlušni, i poziva u Kuću spasa i upozorava na Kuću propasti.

Podsjeća Svoje robove na njihovu nemoć i potrebu za Njim, i da niko ne doseže trunke dobra bez Njegove milosti, niti trunke zla bez Njegove pravde i mudrosti. Svjedočiš u Njegovoj riječi blagi ukor Njegovim robovima, kojima, i pored toga, oprašta njihove pogreške i liječi ono što је kvarno u njima.

On је njihov Branitelj i Pomagač u svakoj nedaći, On ispunjava Svoje obećanje. On је njihov Gospodar Istinski, i On im daje pobjedu nad njihovim neprijateljima, рrekrasnog li Gospodara i krasnog li Podržitelja.”

Šejh na završetku svoga pojašnjenja kaže:

“Kada srca učeći Kur’an svjedoče postojanje velikoga vladara, Milostivog, Darežljivog, Lijepog, Čije su to osobine, kako da ga onda ne vole i ne takmiče se da zadobiju Njegovu blizinu, i ne troše svoje udisaje umiljavajući se Njemu.

Tim srcima On biva draži od svega što је mimo Njega i Njegovo zadovoljstvo ima prednost kod njih nad zadovoljstvom svih drugih mimo Njega. Kako onda da Ga ne spominju svojim jezicima, а ljubav, čežnja, i bliskost Njemu, postaju hrana i lijek srcima, tako da kada izgube tu hranu, pokvare se i propadnu i ne okoriste se svojim životom.”

(“El-Fevaid”, str. 36)

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u Allaha”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Mnogobrojni su uzroci robovanja idolima: veličanje umrlih, podizanje kipova u njihovom liku, zbog čega је Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prokleo one koji podižu džamije na kaburovima i koji stavljaju lampe na njih, zabranio је namaz na njima, upućivanje dove, da se od njih prave mjesta na kojima ćе se činiti ibadet, i zabranio је svom ummetu praznovanje na kaburovima.”

Kaže Allahov Poslanik:

“Žestoka је Allahova srdžba nad narodom koji је uzeo kaburove svojih poslanika za džamije.”

(Buhari i Muslim)

“Naredio је, sallallahu alejhi ve sellem, da se kaburovi poravnaju sa zemljom i da se poruše kipovi. Ovaj uzrok robovanja idolima najviše је raširen među običnim svijetom, dok su drugi izabrali zvijezde da im robuju, а treći uzvisili stvorenja iznad onoga što jesu i čak im dodijelili božanska svojstva i uporedili ih sa Uzvišenim Allahom.

Uzroka robovanja idolima је i ulasku šejtana u njih, obraćanje ljudima iz njih i obavještavanje о nekim stvarima iz gajba, ра ljudi povjeruju da idoli govore ili njihove duše ili meleki, dok drugi kažu da је to apsolutni razum, а treći da su to duše nebeskih tijela.”

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u Allaha”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Drugi narodi su uzeli zvijezde za svoja božanstva, podigli im hramove i prinosili im kurbane. Neki od ovih hramova bili su u Jemenu. U današnjem glavnom gradu biо је Sana’a, ра na vrhu brda u Isfahanu, i Hram Sunca u Fergani, koji је srušio abasijski halifa El-Mu’atesim.”

Zatim spominje brahmansku vjeru u Indiji, koja је imala bezbrojna božanstva, i spominje obožavaoce Sunca i kaže:

“Smatrali su ga melekom koji ima dušu i razum. Sagradili su mu kip koji је u ruci imao dragulj bоје vatre. Sagradili su mu hram, postili i klanjali mu se.

Obožavaoci Mjeseca smatrali su da on upravlja donjim svijetom. Sagradili su mu kip u obliku teleta, sa draguljem, klanjali mu se i postili svakog mjeseca određeni broj dana, prinosili mu hranu i piće, pjevali bi i plesali.”

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u Allaha”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Jednoga dana došao je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a na licu mu se ocrtavala radost i razdraganost. Rekao je: ‘Došao mi je melek i rekao: ‘Allahov Poslaniče, nije li ti drago da onaj iz tvog ummeta koji ti uputi jedan salavat, a da meleki njemu na to uzvrate sa deset?’ ‘Naravno.’, odgovori Poslanik.'”

U drugoj predaji bilježi se:

“Ko mi upućuje salavate, meleki njemu upućuju deset salavata, i tako sve dok mi salavate upućuje. Pa neka se odluči da li će upućivati malo ili mnogo.”

(Nesai, 1283. Albani kaže da je ovaj hadis hasen u Sahihu – En-Nesai.)

Potom nastavlja i veli:

“Džibril je došao Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i dovio protiv onog kod koga se on spomene a on mu ne uputi salavat, kazavši: ‘Ponižen i osramoćen bio čovjek kod koga se ja spomenem a on mi salavat ne uputi; ponižen i osramoćen neka je onaj ko dočeka ramazan, pa mu prođe prije nego mu se oprosti; ponižen i osramoćen neka je onaj kod koga roditelji ili jedan od njih dočekaju starost, a on pored njih ne zasluži Džennet.'”

(Ovaj hadis, zabilježio je Ibn Kajjim na nekoliko mjesta u knjizi “Džela’ul-Afham”, str. 268, 113, 114, 115. Valorizator knjige kaže, sened mu je daif, ali je sahih li ševahidihi.)

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u meleke”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Uzvišeni Allah je obavijestio o Poslanikovom, sallallahu alejhi ve sellem, viđenju Džibrila, alejhi selam, a to upućuje na mogućnost javnog prisustva meleka i njegovo viđenje očima, a ne onako kako smatraju filozofi i njihovi sljedbenici kada kažu da je On djelatni razum, te ga smatraju vizijom prisutnom umu kojeg pogled ga ne doseže.

Time su se suprostavili svim vjerovjesnicima i njihovim sljedbenicima i to mišljenje ih je izvelo iz svih vjera u nevjerstvo. Zbog toga je Poslanikovo viđenje Džibrila važnije od viđenja Allaha na ovome svijetu, jer viđenje Džibrila kao što smo već spomenuli spada u temelje vjerovanja bez čijeg uvjerenja vjerovanje neće biti ispravno i potpuno.

Onaj koji to poriče smatra se nevjernikom. A ishod mes’ele viđenja Allaha uglavnom se svodi na to da onaj koji to poriče neće ga to izvesti iz vjere, jer skupina ashaba radijallahu anhum su mišljenja da Ga Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije vidio.

A Osman ibn Sa’id Ed-Darimi kaže da oko toga mišljenja postoji konsenzus među ashabima radijallahu anhum.”

(“Tibjan fi aqsarnil-Kur’an”, str. 77)

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u meleke”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Prvo viđenje se desilo kada se spuštao s nebesa prema zemlji prikrivajući svojom veličinom prostor između njih, a drugo je bilo iznad nebesa kod mjesta Sidretul-Muntehaa.

Vjerodostojno se prenosi od Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je vidio Džibrila, alejhi selam, u liku kakvom je i stvoren dva puta. U dva Sahiha se prenosi od Zurre ibn Hubejša da je upitan o riječima Uzvišenog:

‘Blizu koliko dva luka ili bliže.’ (En-Nedžm, 9) pa je rekao: ‘Pričao mi je Abdullah ibn Mes’ud, radijallahu anhu, da je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, vidio Džibrila sa
njegovih šest stotina krila.’

(Buhari, 3232, 4856, 4857. Muslim, 174)

Također, u dva Sahiha, prenosi se od Abdullaha ibn Mes’uda o riječima Uzvišenog:

‘Srce nije poreklo ono što je vidio.’ (En-Nedžm, 11), da je rekao: ‘Vidio je Džibrila u njegovom stvarnom liku sa njegovih šest stotina krila.’

(Buhari, 3232. Muslim, 174)

Buhari od njega prenosi: ‘Vidio je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, Džibrila u zelenom ogrtaču sa kojim je ispunio horizonte.’

(Buhari, 3232)

U Muslimovom Sahihu prenosi se od Ebu Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao o riječima Uzvišenog:

‘On ga je i drugi put vidio.’ (En-Nedžm, 13), tj. odnosi se na to da je vidio Džibrila, alejhi selam.

U još jednom Muslimovom Sahihu se prenosi od Mesruka da je rekao:

‘Bio sam kod Aiše, pa sam je upitao: ‘Zar Allah ne kaže':

‘On ga je na obzorju jasnom vidio.’ (Et-Tekvir, 23) ‘On ga je i drugi put vidio.’ (En-Nedžm, 13)

Ona je odgovorila:

‘Ja sam prva od ovog ummeta koja sam pitala Allahova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, o tome, pa mi je rekao: ‘To se odnosi na Džibrila. Nisam ga vidio u njegovom stvarnom liku u kojem je stvoren, osim ta dva puta. Vidio sam ga kako se spušta sa nebesa prema zemlji i kako prekriva svojom veličanstvenošću sav prostor između njih.’

Pa je rekla: ‘Zar nisi čuo da Uzvišeni Allah kaže:

‘Pogledi do Njega ne mogu doprijeti, a On do pogleda dopire; On je milostiv i upućen u sve.’ (El-En’am, 103)

Ili zar nisi čuo za riječi Uzvišenog:

‘Nijednom čovjeku nije dato da mu se Allah obraća osim najednom od tri načina: nadahnućem, ili iza zastora, ili da pošalje izaslanika koji, Njegovom voljom, objavljuje ono što On želi. – On je, zaista, uzvišen i mudar!'” (Eš-Šura, 51)

(Muslim, 177) (“Tibjan fi aqsarnil-Kur’an”, str. 158)

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u meleke”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Meleki savjetuju čovjeka, čine mu istigfar i najviše mu koriste. Posredstvom njih svako mu dobro prispijeva, vjerne robove hvale i pomažu im u borbi protiv neprijatelja šejtana. Mnogo više pažnje posvećuju onim stvarima koje koriste ljudima nego što oni posvećuju samima sebi. Jednostavno, žele mu svako ovodunjalučko a i ahiretsko dobro za kojim on žudi, i koje mu čak ni na um palo nije.

Jedan od tabi’ina je rekao: ‘Uvjerili smo se da su meleki najbolji savjetnici ljudima a šejtani oni koji im najviše podvaljuju.’

Uzvišeni kaže:

“Meleki koji drže prijesto i oni koji su oko njega veličaju i hvale Gospodara svoga i vjeruju u Njega i mole se da budu oprošteni grijesi vjernicima: ‘Gospodaru naš, Ti sve obuhvataš milošću i znanjem; zato oprosti onima koji su se pokajali i koji slijede Tvoj put i sačuvaj ih patnje u vatri! Gospodaru naš, uvedi ih u edenske vrtove, koje si im obećao, i pretke njihove i žene njihove i potomstvo njihovo, – one koji su bili dobri; Ti si, uistinu, silan i mudar. l poštedi ih kazne zbog ružnih djela, jer koga Ti toga dana poštediš kazne zbog ružnih djela – Ti si mu se smilovao, a to će, zaista, veliki uspjeh biti!'” (Gafir, 7-9)

Čiji su savjeti robovima poput ovih savjeta, osim savjeta vjerovjesnika?”

(“Miftahud-Dari-s-Se’adeh”, 1/255)

“Koliko li je samo u navedenom ajetu spomenuto pohvalnih osobina meleka, od imana, dobrih djela, iskazivanja dobročinstva prema vjernicima i traženja oprosta za njih! Prije te molbe oni su se pozvali na Allahovo apsolutno neograničeno znanje i milost.

Njegovo znanje obuhvata znanje o ljudskim grijesima, njihovim uzrocima kao i o ljudskoj slabosti prema bezgrješnosti, dominaciji ljudskog neprijatelja, strasti, poriva i nabodenja, temperamenata i ovozemaljskih ukrasa.

On njih najbolje poznaje, zato što ih je stvorio od zemlje, kao plod u utrobi majke; On unaprijed zna da će Mu ljudi biti nepokorni. On voli praštati i biti samilostan, a sve se to ubraja u Njegovo neograničeno znanje koje niko drugi ne posjeduje.

Prostranost Njegove milosti kazuje da niko neće biti uništen ko vjeruje u Njega od muvehhida koji Ga vole. Njegova milost je prostrana i samo će nesrećne zaobići! Nema većeg gubitnika od onoga koji izgubi Allahovu sveobuhvatnu milost!

Meleki traže oprosta za pokajnike koji slijede Njegov put – put koji vodi ka Njemu, a to je put spoznaje Njegove, ljubavi, slijeđenja naredbi i zabrana. Oni su se pokajali od ružnih djela koja On, subhaneh, prezire i slijede put kojeg On voli.

Zatim, meleki mole Allaha da zaštite ljude od džehennemske patnje i da uvede njih – vjernike, njihove pretke, potomke, bližnje i supružnike u edenske vrtove koje im je obećao. I On, subhaneh, u biti ne krši obećanje Svoje ali ga ipak sprovodi nakon upotpunjenja Njegovih uvjeta, od kojih su: dova meleka da ih uvede u džennetske vrtove Njegovom milošću, u koju spada upućivanje na činjenje dobrih djela.”

(“Miftahud-Dari-s-Se’adeh”, 1/255)

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u meleke”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

“Meleki su zaduženi za čovjeka od samog početka njegovog postojanja. Nadziru proces njegovog stvaranja i razvoja iz etape u etapu, sve do rođenja. Zatim zapisuju njegovu nafaku, djela, edžel, sreću, tugu, i ostale neophodne potrebe u svakom njegovom stanju. Zapisuju njegove riječi i djela, i čuvaju ga u životu, uzimaju mu dušu u času smrti i dovode je pred Njegovog Stvoritelja. Zaduženi su izvršenje nagrade ili kazne u berzehu i nakon proživljenja. Upravljaju sredstvima nagrade i kazne, učvršćuju ga na putu istine Allahovom dozvolom. Podučavaju ga onim što mu koristi, učestvuju zajedno s njim u borbi protiv neprijatelja, štite ga i brane na ovom i na drugom svijetu. U snu mu donose ono od čega strahuje da bi ga time upozorili, kao i ono što mu je drago kako bi njegovo srce postalo čvrsto, postojano i zahvalno. Podstiču ga na dobro, a odvraćaju od zla i upozoravaju ga na njega. Oni su njegovi štićenici, pomagači, učitelji, savjetnici, pozivači, oni koji traže oprosta za njega. Dove za njega sve dok je u pokornosti svome Gospodaru i dok ljude podučava dobru. Donose mu u snu radosne vijesti o njegovim počastima kod Allaha, na samrti i danu proživljenja. Podstiču ga na skroman život na dunjaluku i omiljavaju mu ahiret. Podsjećaju ga kada zaboravi, smiruju ga kad se uznemiri i podstiču ga na ibadet kada se ulijeni. I oni su ti koji se trude za njegovu dunjalučku i ahiretsku korist. Oni su Allahovi izaslanici pri stvaranju i naredbi, i posrednici između Njega i Njegovih robova. Uzvišeni Allah putem njih šalje objave na različite strane svijeta, i Njegovom naredbom Njemu se vraćaju. Jednostavno, nebesa su svojom brojnošću upotpunili tako da nema mjesta ni koliko širine četiri prsta, a da ne stoji melek, koji čini sedždu ili ruku’. Svakog dana sedamedeset hiljada njih uđe u kuću nazvanu Bejtul-Ma’mur (kuća koja se nalazi na zemaljskom nebu iznad Kjabe), i ne vraćaju se Njemu sve dok u potpunosti ne izvrše ono što im je naređeno.”

(lgasetu-lihfan, 2/130)

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u meleke”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje

Prenosi se od Muqatila da su to meleci koji prethode u ulasku u džennet s dušama mu’mina. El-Fara’ i Ez-Zudžadž kažu: “To su meleki koji pretiču šejtane pri dostavljanju objave vjerovjesnicima, da ih ne bi šejtani u tome pretekli.”

Ne slaže se s navedenim mišljenjem koje pobija istaknuvši:

“Ovo mišljenje samo je po sebi neispravno. Iz njega se može zaključiti kako meleki i šejtani imaju zajedničkog učešća u dostavljanju objave, gdje ih meleki u tome uspješno prestižu. To nije tačno, jer objavu koju meleki dostavljaju vjerovjesnicima, šejtani ne mogu saznati niti čuti, dakle, to im je onemogućeno, i pored toga što ponešto dokuče od meleka zemaljskog neba od novoizdanih naredbi. Uzvišeni Allah je Svoju objavu koju dostavlja vjerovjesnicima zaštitio i sačuvao od šejtanskih prisluškivanja i prisvajanja.”

Izvor: “Oaza imana – Vjerovanje u meleke”

Autor: Ibn Kajjim El-Dževzijje